Hướng dẫn thủ tục hưởng di sản thừa kế

Di sản thừa kế không chỉ là tài sản vật chất mà còn gắn liền với giá trị tinh thần và trách nhiệm pháp lý của những người ở lại. Việc khai nhận và phân chia di sản thừa kế đòi hỏi sự hiểu biết về pháp luật cũng như sự phối hợp giữa các bên liên quan. Trong bối cảnh các tranh chấp về thừa kế ngày càng gia tăng, sự hỗ trợ từ các luật sư và công ty luật chuyên nghiệp là giải pháp tối ưu để đảm bảo quy trình diễn ra minh bạch, công bằng và đúng quy định. Bài viết này của Luật sư tư vấn pháp luật thừa kế sẽ cung cấp những thông tin pháp lý cơ bản về vấn đề trên.

1. Di sản thừa kế và các hình thức tiếp nhận theo pháp luật Việt Nam 

Di sản thừa kế là toàn bộ tài sản mà một cá nhân để lại sau khi qua đời, bao gồm tài sản riêng, phần tài sản trong khối tài sản chung (như tài sản chung của vợ chồng), và các quyền tài sản hợp pháp khác như quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, v.v…

Theo Bộ luật Dân sự 2015 của Việt Nam, di sản thừa kế có thể được tiếp nhận thông qua hai hình thức chính: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật. Thừa kế theo di chúc xảy ra khi người để lại di sản lập di chúc hợp pháp, trong đó chỉ định rõ người thừa kế và phần tài sản được hưởng.

Ngược lại, thừa kế theo pháp luật áp dụng khi không có di chúc hoặc di chúc không hợp lệ, lúc này tài sản sẽ được phân chia theo thứ tự hàng thừa kế được quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự.

Trong thực tế, việc tiếp nhận di sản thừa kế không chỉ đơn thuần là nhận tài sản mà còn đi kèm với các thủ tục pháp lý phức tạp như khai nhận di sản thừa kế hoặc phân chia di sản thừa kế giữa các đồng thừa kế.

Những thủ tục này đòi hỏi sự hiểu biết về pháp luật và sự phối hợp giữa các bên liên quan để tránh tranh chấp. Ví dụ, nếu một người qua đời để lại căn nhà trị giá 5 tỷ đồng mà không có di chúc, các con và vợ/chồng còn sống sẽ cần thực hiện các bước pháp lý để khai nhận hoặc phân chia tài sản này theo quy định.

Xem thêm: Thừa kế thế vị là gì? Đối tượng được hưởng và cách chia tài sản theo thừa kế thế vị

2. Thủ tục khai nhận di sản thừa kế trong thực tiễn 

Khai nhận di sản thừa kế là một trong những thủ tục phổ biến nhất khi người thừa kế muốn xác lập quyền sở hữu đối với tài sản được để lại. Thủ tục này thường được thực hiện tại văn phòng công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã, tùy thuộc vào tính chất tài sản và yêu cầu của pháp luật. Dưới đây là các bước cơ bản để thực hiện khai nhận di sản thừa kế:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ 

Người thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ như giấy chứng tử của người để lại di sản, giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn), giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (sổ đỏ, sổ hồng, giấy tờ xe), và di chúc (nếu có). Ví dụ, nếu di sản thừa kế là một căn nhà, người thừa kế cần cung cấp sổ hồng mang tên người đã khuất.

Bước 2: Lập văn bản khai nhận di sản thừa kế 

Các bên thừa kế cùng đến văn phòng công chứng để lập văn bản khai nhận. Trong trường hợp có nhiều người thừa kế, họ cần thỏa thuận xem ai sẽ đứng tên sở hữu tài sản hoặc phân chia như thế nào. Văn bản này phải được công chứng viên chứng thực để đảm bảo tính hợp pháp.

Bước 3: Đăng ký quyền sở hữu tài sản 

Sau khi có văn bản khai nhận di sản thừa kế được công chứng, người thừa kế mang hồ sơ đến cơ quan đăng ký tài sản (như Văn phòng Đăng ký đất đai) để sang tên quyền sở hữu. Chẳng hạn, với bất động sản, sau khi hoàn tất thủ tục, sổ hồng mới sẽ được cấp cho người thừa kế.

Thực tế cho thấy, quá trình khai nhận di sản thừa kế có thể gặp khó khăn nếu thiếu giấy tờ hoặc có tranh chấp giữa các bên thừa kế. Do đó, việc nhờ đến sự hỗ trợ của luật sư hoặc công ty luật sẽ giúp đảm bảo quy trình diễn ra suôn sẻ và đúng pháp luật.

Xem thêm: Tranh chấp tài sản thừa kế theo di chúc

3. Phân chia di sản thừa kế: Quy trình và cách giải quyết tranh chấp 

Phân chia di sản thừa kế là bước tiếp theo sau khi khai nhận, đặc biệt khi có nhiều người thừa kế cùng tham gia. Quy trình này đòi hỏi sự thỏa thuận giữa các bên hoặc sự can thiệp của pháp luật nếu xảy ra mâu thuẫn. Dưới đây là cách thực hiện phân chia di sản thừa kế trong thực tế:

+ Trường hợp có di chúc 

Nếu người để lại di sản lập di chúc hợp pháp, việc phân chia sẽ tuân theo nội dung di chúc. Ví dụ, một người cha để lại di chúc giao căn nhà cho con trai lớn và mảnh đất cho con gái út, các bên thừa kế phải tôn trọng ý chí này.

Tuy nhiên, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của một số đối tượng đặc biệt (con chưa thành niên, cha mẹ già yếu) bằng cách dành cho họ một phần di sản bất kể di chúc quy định ra sao (theo Điều 644 Bộ luật Dân sự).

+ Trường hợp không có di chúc 

Khi không có di chúc, di sản thừa kế được chia đều cho những người thuộc cùng hàng thừa kế. Chẳng hạn, nếu người qua đời để lại 2 tỷ đồng tiền mặt và không có di chúc, số tiền này sẽ được chia đều cho vợ/chồng và các con (hàng thừa kế thứ nhất). Trong trường hợp các bên không thỏa thuận được, tòa án sẽ can thiệp để phân chia theo quy định pháp luật.

+ Giải quyết tranh chấp về phân chia di sản thừa kế 

Tranh chấp thường xảy ra khi các bên không đồng ý về tỷ lệ phân chia hoặc nghi ngờ tính hợp lệ của di chúc. Để giải quyết, các bên có thể hòa giải tại Ủy ban nhân dân hoặc nhờ trung gian là luật sư. Nếu không đạt được thỏa thuận, vụ việc sẽ được đưa ra tòa án.

Để tránh rủi ro pháp lý trong quá trình phân chia di sản thừa kế, người dân nên tìm đến các công ty luật uy tín như Viva Law Firm. Các luật sư sẽ hỗ trợ từ việc tư vấn thủ tục, soạn thảo văn bản, đến đại diện giải quyết tranh chấp tại tòa án, đảm bảo quyền lợi của khách hàng được bảo vệ tối đa.

Xem thêm: Luật sư tư vấn luật thừa kế miễn phí 24/7

Trên đây là bài viết “Hướng dẫn thủ tục hưởng di sản thừa kế” của Luật sư tư vấn thừa kế. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp, xin vui lòng liên hệ trực tiếp với Công ty Luật TNHH VIVA chúng tôi để được nhận sự hỗ trợ KỊP THỜI - TẬN TÂM - TRÁCH NHIỆM. Cách thức liên hệ:

Liên hệ qua Hotline: 

093 559 6650 - Ls Trần Trọng Hiếu là người trực tiếp tư vấn; 

096 267 4244 - Ls Trần Trọng Hiếu là người trực tiếp tư vấn.

Liên hệ trực tiếp tại địa chỉ: 

Số 15 đường số 21, phường An Khánh, TP. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh.

Liên hệ qua Zalo - Facebook: 

Zalo: 096 267 4244 - Facebook: Viva Law Firm;

Rất mong nhận được sự hợp tác cùng Quý Khách Hàng!