Chào luật sư, em đang mang thai ở tháng thứ 5, nhưng công ty bất ngờ ra quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với lý do cắt giảm nhân sự. Em lo lắng không biết việc làm này của công ty có đúng luật hay không? Nếu công ty sa thải em trái quy định thì hậu quả pháp lý sẽ như thế nào, và em cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Để làm rõ vấn đề, bài viết của Luật sư tư vấn lao động sẽ tập trung phân tích ba nội dung chính về quy định pháp luật, hậu quả pháp lý và hướng xử lý khi người lao động bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật trong thời kỳ mang thai.
1. Quy định pháp luật về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng với lao động nữ đang mang thai
.png)
Căn cứ khoản 3 Điều 37 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Đồng thời, khoản 3 Điều 137 cũng quy định: nếu hợp đồng hết hạn trong thời gian này thì lao động nữ được ưu tiên giao kết hợp đồng mới. Như vậy, người sử dụng lao động không được phép sa thải hay đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với phụ nữ mang thai. Trường hợp hợp đồng hết hạn, lao động nữ mang thai vẫn được pháp luật bảo vệ thông qua cơ chế ưu tiên ký kết hợp đồng mới, bảo đảm quyền làm việc và hưởng chế độ.
Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra ngoại lệ, cho phép doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với lao động nữ mang thai trong những trường hợp khách quan. Cụ thể, theo Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp chỉ có thể chấm dứt hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi:
- Người sử dụng lao động là cá nhân chết;
- Người sử dụng lao động là cá nhân bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết;
- Người sử dụng lao động không phải là cá nhân nhưng chấm dứt hoạt động;
- Người sử dụng lao động không phải là cá nhân và bị cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc UBND cấp tỉnh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, hoặc không có người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật.
Như vậy, nguyên tắc chung là doanh nghiệp không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với lao động nữ vì lý do mang thai. Chỉ trong trường hợp đặc biệt liên quan đến việc chấm dứt hoạt động hoặc mất tư cách pháp nhân của người sử dụng lao động thì việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mới được công nhận là hợp pháp.
Xem thêm: Quy định về xử lý kỉ luật lao động đối với phụ nữ mang thai
2. Hậu quả pháp lý của việc công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật với lao động nữ mang thai
.png)
Pháp luật quy định rõ chế tài đối với hành vi sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật khi lao động nữ đang mang thai. Căn cứ điểm i khoản 2 Điều 28 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động sẽ bị phạt từ 10 – 20 triệu đồng nếu sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi trừ các trường hợp ngoại lệ quy định tại Điều 137 Bộ luật Lao động 2019.
Mức phạt nêu trên áp dụng cho cá nhân. Trường hợp người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt sẽ tăng gấp đôi (20 – 40 triệu đồng) theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Như vậy, hành vi sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái quy định đối với lao động nữ mang thai vừa bị coi là vô hiệu, vừa kéo theo chế tài hành chính nặng, thể hiện sự nghiêm khắc của Nhà nước trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp của lao động nữ trước hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.
Xem thêm: Chấm dứt hợp đồng lao động với người đang nghỉ thai sản được không?
3. Hướng xử lý khi bị đơn phương kchấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật trong thời kỳ mang thai
Trong tình huống trên, người lao động có thể lựa chọn một hoặc nhiều cách sau để bảo vệ quyền lợi:
3.1. Khiếu nại quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
Gửi đơn khiếu nại lần đầu đến người sử dụng lao động (Điều 15 Nghị định 24/2018/NĐ-CP).
Thời hiệu: 180 ngày kể từ khi nhận quyết định (Điều 7 Nghị định 24/2018/NĐ-CP).
Nếu không được giải quyết thỏa đáng, gửi khiếu nại lần hai đến Chánh Thanh tra Sở LĐTB&XH.
3.2. Tố cáo hành vi vi phạm
Có thể gửi đơn tố cáo hành vi sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh theo Luật Tố cáo 2018.
Thời hạn giải quyết: 30 ngày, tối đa 60 ngày nếu vụ việc phức tạp.
3.3. Tố giác tội phạm
Nếu việc sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động có dấu hiệu phạm tội (Điều 162 BLHS 2015, sửa đổi 2017), người lao động có thể gửi đơn tố giác đến Công an cấp xã.
Theo Nghị quyết 190/2025/QH15, Công an cấp xã có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý tin báo tội phạm.
3.4. Khởi kiện tại Tòa án
Người lao động có quyền khởi kiện trực tiếp tại Tòa án nhân dân Khu vực nơi công ty đặt trụ sở.
Thời hiệu: 01 năm kể từ ngày phát hiện hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc sa thải trái luật (Điều 190 BLLĐ 2019).
Có thể yêu cầu: buộc nhận lại làm việc, thanh toán lương – bảo hiểm, bồi thường ít nhất 02 tháng lương, hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng kèm bồi thường.
Xem thêm: Dịch vụ giải quyết tranh chấp hợp đồng lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trên đây là bài viết về người lao động đang mang thai bị công ty sa thải phải làm sao? Nếu có bất cứ thắc mắc hoặc vấn đề tranh chấp nào khác, quý khách hàng có thể liên hệ đến chúng tôi theo cách thức sau:
Liên hệ qua Hotline:
093 559 6650 – Ls. Trần Trọng Hiếu là người trực tiếp tư vấn.
096 267 4244 – Ls. Trần Trọng Hiếu là người trực tiếp tư vấn.
Liên hệ trực tiếp tại địa chỉ:
Số 15 đường số 21, phường An Khánh, TP. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh.
Liên hệ qua Zalo - Facebook:
Zalo: 096 267 4244 - Facebook: Viva Law Firm;
Rất mong nhận được sự hợp tác cùng Quý khách hàng!
